Fortyfikacje

Reduta Morast wraz z Fortem Ujście stanowiły obiekty fortyfikacyjne służące obronie portu oraz ujścia Parsęty. Decyzję ufortyfikowania północnej strony twierdzy podjęto po doświadczeniach wojny siedmioletniej. Tak jak przy pierwszym jak i drugim oblężeniu, już w pierwszych dniach oblegający zdobywali ujście odcinając twierdzę od morza. Reduta powstała w latach 70-tych XVIII wieku. Wzniesiona została pod wpływem francuskiej szkoły fortyfikacyjnej. Ma kształt pięcioboku; składa się z wału ziemnego, ceglanego muru od strony miasta, do którego przylegają cztery budynki (jeden duży i trzy małe) oraz rowu wypełnionego wodą Parsęty (zachowanego tylko częściowo). Wszystko wykonane zostało z cegły, na kamiennej podmurówce i przykryte ziemią. W murze ulokowane były liczne otwory do prowadzenia ognia z broni ręcznej i dwa otwory do strzelania z dział. Drewniana brama, podobnie jak mała furtka wzmocnione były żelaznymi sztabami.


Reduta Morast na początku XX w. © Urząd Miasta Kołobrzeg, H. Kroczyński.


Reduta Morast w 1944 r. Kadr z filmu "Kolberg" Veita Harlana.


Reduta Morast w 1944 r. Kadr z filmu "Kolberg" Veita Harlana.

W marcu 1945 r. redutę obsadzili niemieccy marynarze przegrupowani z bronionych koszar. Linia w której skład wchodziła reduta blokowała posuwanie się Polaków przez trzy dni. Na wyposażeniu reduty było m.in. działko 37 mm. Reduta była najdłużej bronionym miejscem na Wyspie Solnej. Zdobycie jej przypadło batalionowi szkolnemu 6 DP.

Reduta zachowała się do dziś prawie w niezmienionym stanie. Niektóre okna strzelnicze zostały zamurowane i zasypana została fosa przy wejściu do obiektu, przez którą przerzucony był mostek. Brama główna była specjalnie wzmocniona, a wejście do reduty torował most zwodzony. Dziś mostu nie ma, pozostały jedynie ślady po jego mocowaniu. Natomiast wrota zostały usunięte. Te ważące ponad 600 kg wierzeje kilkanaście ostatnich lat spędziły najpierw w hangarze w porcie jachtowym, a później w magazynach muzeum. Ostatnie trzy miesiące przebywały w Warszawie w pracowni firmy Gorek Restauro, gdzie zostały poddane gruntownej renowacji na zlecenie Zarządu Portu. Najwięcej trudności pracownikom zajmującym się renowacją, którzy chcieli zachować jak najwięcej oryginalnych elementów tej ponad 200-letniej bramy, sprawiła zewnętrzna drewniana okładzina dębowa, którą trzeba było nasycić substancją konserwującą na bazie żywicy epoksydowej co trwało prawie dwa miesiące. Wewnętrzna strona wrót z powodu zniszczenia została wymieniona w całości. Większość elementów metalowych pozostała oryginalna; wyjątek stanowi około 200 ozdobnych szpilek które trzeba było wymienić z powodu skorodowania. Wrota powróciły na miejsce 18 czerwca 2013 roku.

Obecnie znajduje się w niej tawerna Portu Jachtowego.


Reduta Morast podczas otwarcia sezonu żeglarskiego w 1969 r. © Jerzy Patan


Reduta Morast przed wycięciem topoli - 2006 r.


Reduta Morast w scenerii zimowej.


Reduta Morast - widok z lotu ptaka. © Przemek Dawid.


Reduta Morast - widok z lotu ptaka od strony wschodniej. © Przemek Dawid.


Reduta Morast w Porcie Jachtowym - 2013 r.










Odrestaurowane wrota do reduty.


Reduta Bagienna na planie twierdzy z II połowy XIX w. © Geheimes Staatsarchiv Preuβischer Kulturbesitz.
GStA PK, XI. HA Karten, Kriegsministerium, Festungspläne, A 71237.

Załoga Twierdzy

Robert
Lobo
Przemek
Artur
Ola
Darek

In Memoriam

Jerzy Patan (1939-2016)  fotoreporter, dziennikarz, pasjonat historii. Autor wielu cennych książek o dziejach miasta. Pomagał życzliwie współtworzyć ten portal. Pozostanie w naszej pamięci.