Bibliografia


Tematyka Twierdzy Kołobrzeg była popularna szczególnie w XIX, gdy żyli bohaterowie oblężenia z 1807 roku, a mit niezwyciężonego miasta-twierdzy był kultywowany w Prusach. Podobne pielęgnowana była pamięć o Joachimie Nettelbecku, przewodniczącym Kolegium Mieszczańskiego, który uważany był za jednego z autorów sukcesu związanego z obroną miasta i mieszkańców podczas oblężenia napoleońskiego.

Pierwsza książka popularnonaukowa na temat Twierdzy Kołobrzeg pojawiła się dopiero w 1936 roku, a więc już w czasach III Rzeszy, gdy szczególnie pielęgnowano ducha militaryzmu pruskiego, gloryfikując dawne zwycięstwa i bitwy. Po zdobyciu miasta przez wojska polskie w 1945 roku, szczególnie kultywowany był temat wyzwolenia Kołobrzegu i Pomorza. Tematyka związana z historią twierdzy miała charakter marginalny. Popularyzacja tematyki Twierdzy Kołobrzeg odżyła za sprawą doktora Hieronima Kroczyńskiego, który opublikował kilka książek na ten temat, szczególnie monografię „Twierdza Kołobrzeg”, która ukazała się w 1998 roku. Jednak nie bez znaczenia jest chociażby pozycja książkowa Grzegorza Podrucznego "Król i jego twierdze" - o pruskich fortyfikacjach stałych z czasów Fryderyka Wielkiego w latach 1740-86.

Ważniejsze pozycje książkowe, z których korzystaliśmy przy powstaniu portalu:

Sławomir Augusiewicz, Przebudowa wojska pruskiego w latach 1655-1660. U źródeł wczesnonowożytnej armii, Napoleon V, Oświęcim 2014.

K. Biesiekierki, K. Kleczke, M. Rewiński, Fortyfikacja Polowa, Napoleon V, Oświęcim 2014.

Hans-Jürgen Eitner, Kolberg. Ein preuβischer Mythos 1807/1945, edition q, Berlin 1999.

Jost Müller-Bohn, Kolberg, Historische Schilderung vom Freiheitskampf einer kleinen preußischen Stadt gegen Kaiser Napoleon, Johannis Druckerei 1988.

Andrzej Chludziński, Nazwy miejscowe Powiatu Kołobrzeskiego, Wydawnictwo Jasne, Pruszcz Gdański 2009.

Denk würdigkeiten der drey Belagerungen Colbergs durch die Russen in dech Jahren 1758, 1760 und 1761, Frankfurt und Lepzig 1763.

Andrzej Drzewiecki, Łukasz Różycki, Militaria Pomorskie (XIX-XX wiek), Historia - Edukacja - Turystyka, Napoleon V, Oświęcim 2014.

Marcin Dziuda, Jan Pokrzywa, Siódmy kołobrzeski, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1976.

Ulrich Gehrke, Szkoła Katedralna w Kołobrzegu, jej kształt i przemiany na przestrzeni siedmiu stuleci, tłum. P. Zwak, A. Sajkowski, Verlag Peter Jancke, Hamburg 2002.

Geschichte des Colbergschen Grenadier-Regiments Graf Gneisenau (2. Pomm.) Nr. 9 und seiner Stammtruppen 1717-1908, Ernst Siegfried Mittler und Sohn, Berlin 1912.

Johann Gottlieb Tielke,  Der Feldzug der kaiserlich russischen und königlich preußischen Völker 1758, Freiberg 1781.

Robert Hohlbaum, Der Held von Kolberg, Loewes Verlag F. Carl, Stuttgart 1935.

Eduard von Höpfner, Der Krieg von 1806 und 1807, Berlin 1851.

Emil Jadziak, Wyzwolenie Pomorza, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1962.

Tadeusz Jędrysiak, Armin Mikos von Rohrscheidt, Militarna turystyka kulturowa, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2011.

Kirchen und kirchliches Leben im deutschen Kolberg, Verlag Peter Jancke, Hamburg 2009.

Hermann Klaje, Die Russen vor Kolberg, Dietz & Maxerath, Kolberg 1911.

Hermann Klaje, Joachim Nettelbeck, Post Buchdruckerei un Verlag, Kolberg 1927.

Hieronim Kroczyński, Polacy w walce o Kołobrzeg, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1974.

Hieronim Kroczyński, Wojsko Polskie na Pomorzu Zachodnim i Krajnie w 1807, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1990.

Hieronim Kroczyński, Relikty nowożytnej twierdzy kołobrzeskiej we współczesnej architekturze miasta, Kołobrzeskie Towarzystwo Społeczno-Kulturalne, Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu, Kołobrzeg 1993.

Hieronim Kroczyński, Twierdza Kołobrzeg, Festung Kolberg, Wydawnictwo Barwa i Broń, Warszawa 1998 (wyd. I), Warszawa 2000 (wyd. II).

Hieronim Kroczyński, Powojenny Kołobrzeg 1945-1950, wybór źródeł, Reda, Kołobrzeg 2004.

Hieronim Kroczyński, Kołobrzeska Księga Poległych w drugiej wojnie światowej, Wydawnictwo Kamera, Kołobrzeg 2005.

Hieronim Kroczyński, Wojenne losy podkołobrzeskich wsi (od XVII do XX wieku), [w:] Dygowo i okolice, szkice z dziejów wsi pomorskiej, A. Chludziński (red.), Wydawnictwo Region, Dygowo-Gdynia 2007.

Hieronim Kroczyński, Sytuacja jeńców i robotników przymusowych na ziemi kołobrzeskiej w okresie II wojny światowej, [w:] Dygowo i okolice, szkice z dziejów wsi pomorskiej, A. Chludziński (red.), Wydawnictwo Region, Dygowo-Gdynia 2007.

Kolberg - damals und heute, Verlag Peter Jancke, Hamburg, 2001.

Kolberg, Führer durch eine untergegangene Stadt, Verlag Peter Jacke, Hamburg 2007.

Kołobrzeg, zarys dziejów, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1979.

Kołobrzeg i okolice poprzez wieki, Radosław Ptaszyński (red.), Wydawnictwo Kadruk, Szczecin 2010.

Kołobrzeg miasto twierdza, Wydawnictwo Kamera, Kołobrzeg 2006.

Lech Leciejewicz, Marian Rębkowski, Kołobrzeg, średniowieczne miasto nad Bałtykiem, Wydawnictwo Le Petit Cafe, Kołobrzeg 2000.

Joachim Nettelbeck, Bürger zu Colberg. Eine Lebensbeschreibung, von ihm selbst aufgezeichnet, 1923.

Juliusz Malczewski, Osiemnasty kołobrzeski, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1974.

Juliusz Malczewski, Szesnasty kołobrzeski, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1982.

Patrycjusz Malicki, 1806: Jena-Auerstadt, Napoleon V, Oświęcim 2014.

Jerzy Patan, Historia Kołobrzegu w fotografii do 1945 roku, Patan-Press, Kołobrzeg 2003.

Jerzy Patan, Kiedy wszystko było pierwsze, Kołobrzeg 1945-1959, Patan-Press, Kołobrzeg 2004.

Jerzy Patan, Moje lata sześćdziesiąte, Kołobrzeg 1960-1969 cz. I, Patan-Press, Kołobrzeg 2009.

Jerzy Patan, Dzieje dawnego kurortu, Kołobrzeg 1872-1945, Patan-Press, Kołobrzeg 2010.

Jerzy Patan, Moje lata sześćdziesiąte, Kołobrzeg 1960-1969 cz. II, Patan-Press, Kołobrzeg 2011.

Edward Kospath-Pawłowski, Kołobrzeg, 8-18 marca 1945, Oficyna Wydawnicza "Ajaks", Pruszków 1997.

Grzegorz Podruczny, Król i jego twierdze, Napoleon V, Oświęcim 2013.

Marian Rębkowski, Pierwsze lokacje miast w Księstwie Zachodniopomorskim, przemiany przestrzenne i kulturowe, Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Kołobrzeg 2001.

Hermann Riemann, Geschichte der Stadt Kolberg, Karl Jancke Verlag, Kolberg 1873.

Otto Rubow, Stadt und Festung Kolberg, Verlag der Prangeschen Buchhandlung, Kolberg 1936.

Eugenio de Rossi, Una divisione italiana all'assedio di Colberg (1807), Rome 1905.

Radosław Skrycki, Kołobrzeg w wojnie siedmioletniej 1756-1763, Źródła kartograficzne do dziejów miasta w XVIII wieku, Muzeum Oręża Polskiego w Kołobrzegu, Kołobrzeg 2011.

Janusz Staszewski, Wojsko Polskie na Pomorzu w roku 1807, Napoleon V, Oświęcim 2013.

Franz A. J. Szabo, Wojna siedmioletnia w Europie 156-1763, Napoleon V, Oświęcim 2014.

Stanisław Szulczyński, Historia 7 kołobrzeskiego pułku piechoty, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1955.

Urkundliche Beiträge und forschungen zur  Geschichte des Preuβischen Herres, Berlin 1911.

Johann Friedrich Wachsen, Historisch diplomatische Geschichte der Altstadt Colberg, Johann Justinus Gebauer, Halle 1767.

Michał Wieliczko-Wielicki, Rozwój sprzętu artyleryjskiego i metod strzelania artylerii w zarysie, Napoleon V, Oświęcim 2013.

Johannes Voelker, Die letzten Tage von Kolberg, Lindenbaum Verlag, 2011.

Johannes Voelker, Ostatnie dni Kołobrzegu. Walki o niemieckie miasto w marcu 1945 roku. Napoleon V, Oświęcim 2014.

Józef L. Zysko, Kołobrzeżanie, Editio Princeps, Kołobrzeg 1996.


Beletrystyka:

Jost Müller-Bohn, Kolberg, Verlag der St.-Johannis-Druckerei c. Schweickhardt Lahr-Dinglingen, 1988.
Julian Żurowicz, Na Kołobrzeg, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, Warszawa 1953.

Załoga Twierdzy

Robert
Lobo
Przemek
Artur
Ola
Darek

In Memoriam

Jerzy Patan (1939-2016)  fotoreporter, dziennikarz, pasjonat historii. Autor wielu cennych książek o dziejach miasta. Pomagał życzliwie współtworzyć ten portal. Pozostanie w naszej pamięci.